Biševo

Geopark Archipelag Viški

Dodaj do mojej listy życzeń

Od odizolowanego archipelagu do najbardziej pożądanej wyspy

Liczni goście, którzy każdego lata cieszą się wypoczynkiem na dalmatyńskiej wyspie Vis, prawdopodobnie nie zdają sobie sprawy, że jest to obszar o wyjątkowej historii geologicznej. W przeciwieństwie do innych wysp adriatyckich zbudowanych ze skał osadowych, części archipelagu Visu zbudowane są ze skał magmowych i wulkanicznych powstałych 220 milionów lat temu. Dlatego Vis, wraz z sąsiednimi wyspami - Biševo, Sveti Andrija, Brusnik, Jabuka i Palagruža, tworzy unikalny Geopark Archipelag Visu, który od 2019 roku jest częścią sieci geoparków UNESCO. Głębiny morskie archipelagu są bogate w ryby, a spotkanie z delfinami nie jest rzadkością, na wyspach żyją endemiczne gatunki jaszczurek, gnieżdżą się tu ptaki morskie, w tym bardzo rzadki sokół skalny.

Wyspa Vis: naturalne piękno i zabytki

Kontynuacja hollywoodzkiego hitu Mamma Mia ujawniła światu piękno wyspy Vis, która od końca II wojny światowej aż do lat dziewięćdziesiątych zeszłego wieku była bazą wojskową, izolowaną wyspą, a dziś jest jedną z najbardziej pożądanych wyspiarskich miejsc docelowych. Dzięki oddaleniu od stałego lądu i długiej izolacji Vis zachował prawdziwy urok Morza Śródziemnego.

Zakochacie się w malowniczych dalmatyńskich miasteczkach Vis i Komiža, zauroczy Was swobodny styl życia na wyspie, a także będziecie cieszyć się wyjątkowymi zatokami, z których szczególnie wyróżnia się Stiniva, znaczący krajobraz chroniony od 1967 roku.

Do tego magicznego miejsca położonego na południowej stronie wyspy trzeba będzie zejść około dwudziestu minut stromą polną drogą. Można to zrobić prościej. Wynająć łódź, zacumować przed zatoką i popłynąć przez wąskie wejście. Przed Wami ukaże się plaża o długości około pięćdziesięciu metrów, otoczona imponującymi wysokimi skałami, które kiedyś były ścianami jaskini.

Spektakularny widok, gorące kamyczki, spokojne i ciepłe morze to powody, dla których Stiniva uchodzi za jedną z najpiękniejszych plaż na świecie. Jest ulubionym miejscem turystów, więc jeśli nie lubicie tłumów, wybierzcie się tam rano, ponieważ już po dziesiątej zaczynają przybywać pierwsze łodzie wycieczkowe. 

Wyspa Biševo: ukryty klejnot Adriatyku

Jeśli odwiedzisz Vis, nie zapomnij wybrać się na wycieczkę na wyspę Biševo. Po jej wschodniej stronie, w zatoce Balun, znajduje się Modra špilja, jedna z największych atrakcji Adriatyku.

Gra promieni słonecznych nadaje jej niebieski kolor, a najpiękniej prezentuje się między 11 a 13 godziną, gdy światło słoneczne przechodzi przez podwodny otwór i odbija się od dna morskiego pod optymalnym kątem, tworząc spektakularny niebieski efekt. Do Modrej Špilji wchodzi się przez wejście o wysokości 1,5 metra i szerokości 2,4 metra małymi motorowymi łodziami. Silniki są wyłączane przy wejściu do jaskini, a łódź porusza się, odpychając się od ścian jaskini drewnianymi kijami. Pływanie w Modrej Špilji jest zabronione. Od 1951 roku jest to chroniony pomnik geomorfologiczny przyrody.

Na Biševie, w zatoce Trešjavac, znajduje się również Medvidina Špilja, najdłuższa półzatopiona jaskinia morska na Adriatyku, o długości 162 metrów, od 1967 roku będąca także geomorfologicznym pomnikiem przyrody.

Nazwa pochodzi od morskiego człowieka. Tak Dalmatyńczycy nazywają jej dawnego mieszkańca, fokę śródziemnomorską. Do jaskini można dotrzeć na własne ryzyko jedynie drogą morską łodziami lub kajakami, a pływanie jest dozwolone. W nowoczesnym Centrum dla odwiedzających Modra Špilja – Biševo odkryjcie piękno tej wyspy oraz archipelagu Vis.
 

Wyspa Jabuka: geologiczne cuda
 

Jabuka nie ma zatok, jej wybrzeża są strome i trudno dostępne, nie chroni statków przed wiatrami, głębokie wody wokół wyspy utrudniają kotwiczenie, a magnetyt zawarty w magmowych skałach, z których jest zbudowana, zakłóca działanie kompasów żeglarzy. Wznosi się z morza jak ciemna piramida, jej najwyższy szczyt ma 97 metrów, znajduje się 52 km od Komižy w kierunku zachodnim. Jej głębiny są niezwykle bogate w ryby, co mimo niebezpiecznej żeglugi zawsze przyciągało rybaków z Visu, a dziś stanowi wyzwanie dla doświadczonych żeglarzy. Wyspa Jabuka od 1958 roku jest chronionym geologicznym pomnikiem przyrody.

 

Wyspa Palagruža: synonim dla wypoczynku w stylu Robinsona
 

Pokochacie ten odizolowany zakątek świata, małą oazę w błękicie morza. Palagruža to najdalej wysunięty chorwacki archipelag, około 70 kilometrów na południowy zachód od wyspy Vis. Dwie żwirowe zatoki, Stara Vlaka na północnym zachodzie i Velo Žalo na południowej stronie Vele Palagruży, wysokie klify i subtropikalna roślinność – to prawdziwa wyprawa w stylu Robinsona na wyspie, na której mieszkają tylko latarnicy w latarni morskiej Palagruža zbudowanej w 1875 roku. Będziecie się cieszyć tym nieskrępowanym dzikim pięknem.

Brusnik: wyspa, która rośnie

Magmatyzm i unikalne ekosystemy

Obok Jabuki, Brusnik jest jedyną wyspą adriatycką zbudowaną z magmowych skał. Oddalony około 23 kilometry od Komiży, ma około 340 metrów długości i 200 metrów szerokości. Ma wysokość zaledwie 30 metrów, ale z powodu aktywności tektonicznych, Brusnik jest wyspą, która wciąż rośnie. Na dużej żwirowej plaży z czarnych kamyczków wciąż widoczne są resztki rybackich chat, o wysokości zaledwie metra, półtora metra, zbudowanych z tych samych kamieni metodą suchej zabudowy. Dachy z gałęzi sosny z pobliskiej wyspy Sveca chroniły od słońca soloną tłustą rybę w beczkach. W wąwozie wypełnionym wodą, który przechodzi przez środek wyspy, rybacy zbudowali „jastožere” – baseny do przechowywania złowionych homarów, wykonane z grubych, odłamanych bloków skał magmowych wyspy. Wyspa Brusnik jest chronionym pomnikiem geologicznym przyrody od 1951 roku. 

Zelena Špilja: cud przyrody

Zelena Špilja znajduje się na wysepce Ravnik, oddalonej o 800 metrów od wioski Rukavac na wschodnim wybrzeżu Visu.

 Wydaje się, jakby światło wychodziło z dna morza, oświetlając jego powierzchnię, ale w rzeczywistości promienie słoneczne przenikają przez otwór w centralnej części wysokiej kopuły, oświetlając dno morskie.Pływanie jest dozwolone, więc koniecznie popłyńcie i cieszcie się niezwykłym pięknem.

 

Od 1967 roku Zelena Špilja ma status geomorfologicznego pomnika przyrody.

Odkryjcie archipelag Visu pieszo

 

Odkryjcie Geopark Archipelag Visu jedną z czterech geościeżek. Trzy znajdują się na Visie, a jedna na Biševo. Zachwycą Was gęsto przeplatane mury z układanych kamieni, wysiłek miejscowych rolników utrwalony w kamieniu, typowa dla Dalmacji architektura wiejska, z której słynie również Dragodid, opuszczona wioska położona około pięćdziesięciu minut spacerem od Komižy.

 

Niech Wasza podróż po geologicznej historii Visu zacznie się w Centrum dla odwiedzających Geoparku Archipelag Visu, znajdującym się w Centrum Kultury Ivana Vitića w Komiży.

Co warto wiedzieć przed wizytą na archipelagu Visu?
 

Latem na Visie jest najpiękniej, ale również największy tłok, co może oznaczać długie oczekiwanie na wejście do niektórych atrakcji, szczególnie do Modrej Špilji. Uzbrojcie się w cierpliwość lub odwiedźcie Geopark Archipelag Visu poza sezonem.

 

Wejścia do Modra i Zelena Špilja są płatne, podczas gdy wstęp do Medvidina Špilja jest wolny, na własną odpowiedzialność. Wycieczki organizowane są przez liczne agencje z dalmatyńskich ośrodków turystycznych, dlatego też bilety są w tym przypadku wliczone w cenę. Planując indywidualną wizytę, bilety do Modrej Špilji można kupić w zatoce Mezuporat na Biševo, a do Zelene Špilji przy jej wejściu.

 

Podróż na wyspę Vis najłatwiej zorganizować ze Splitu, skąd kursują promy i katamarany do miasta Vis. Z Visu do Komiży kursuje regularna linia autobusowa. Między Komiża a Biševo działa linia promowa na trasie Komiža – Mezuporat – Salbunara – Porat.

 

Na wyspę Jabuka nie ma połączeń. Można się tam dostać jedynie prywatnymi łodziami, najlepiej z doświadczonymi wilkami morskimi. Prywatni przewoźnicy organizują również wycieczki na Palagrużę.

 

Na wyspie Vis znajdują się dwa większe hotele oraz kilka mniejszych, a także liczne wille, domy, apartamenty i pokoje do wynajęcia. W licznych restauracjach i konobach serwowane są autentyczne lokalne specjały. Komiška lub viška pogača są szczególnie polecane, a region ten jest tradycyjnie znany z upraw oliwek i winorośli, z autochtonicznymi odmianami vugava i plavac.

Stončica

Ucieknijcie od rutyny na piękny archipelag Vis. 

#CroatiaFullofNature